Werken met de Waddenzee

De haven van Harlingen is gelegen aan de Waddenzee. Een kwetsbare omgeving, welke op regionaal, Europees en wereldniveau wordt beschermd. Bij de uitvoering van onze ontwikkelings- en beheertaken zoekt Port of Harlingen telkens naar balans tussen economie en ecologie. Door te werken mét de Waddenzee kunnen we, met respect voor de omgeving, duurzaam blijven groeien, de regionale ontwikkelingen blijven versterken en de nationale verbindingen blijven stimuleren.

UNESCO Werelderfgoed

Sinds juni 2009 behoort de Waddenzee tot UNESCO Werelderfgoed. UNESCO is een VN-organisatie voor onderwijs, wetenschap, cultuur en communicatie. Het bestrijdt armoede, bevordert duurzame ontwikkeling en stimuleert interculturele dialoog. Op deze manier bouwt ze aan de noodzakelijke randvoorwaarden voor vrede.

 

Grootste systeem van zand- en moddervlakte

De Waddenzee is ’s werelds grootste aaneengesloten systeem van zand- en moddervlakten die droogvallen tijdens eb. Het beschermde gebied bestaat uit een Nederlands, Duits en Deens deel (het grootste deel)

 

De Waddenzee is een niet erg diep watergebied met een relatief vlakke kust. Het leefgebied heeft getijdengeulen, zeegras-weiden, mosselbanken, zandbanken, wadden, zoutmoerassen, stranden en duinen. Er komen een groot aantal planten- en diersoorten voor, waaronder zeezoogdieren zoals de gewone zeehond, de grijze zeehond en de bruinvis. Het is ook de broedplaats en het overwinteringsgebied voor 10 tot 12 miljoen vogels per jaar.

 

Ecosysteem blijft bij eb functioneren

Getijden in de Nederlandse Waddenzee vinden tweemaal per dag plaats.  Aangezien de bewegingen van de aarde en de maan heel constant zijn, is het ritme van eb en vloed dat ook. Het is in Nederland 2x hoogwater en 2x laagwater per 24 uur en 50 minuten. Onder invloeden van de aarde, maan en zon wordt bij eb de zeebodem blootgesteld waarna het even later bij vloed weer onderstroomt met water. Een wonderlijk fenomeen. Het gebied is een van de laatst overgebleven grootschalige bij eb droogvallende ecosystemen waar natuurlijke processen blijven functioneren.

Natura 2000

De Waddenzee is een Natura 2000 gebied. Natura 2000 is een Europees netwerk van beschermde natuurgebieden op het grondgebied van de lidstaten van de Europese Unie. In Natura 2000-gebieden worden bepaalde diersoorten en hun natuurlijke leefomgeving beschermd om de biodiversiteit te behouden en/of te herstellen.

 

Nederland heeft ruim 160 Natura 2000-gebieden. Al deze gebieden liggen binnen het Natuurnetwerk Nederland. Dit is het Nederlands netwerk van bestaande en nieuw aan te leggen natuurgebieden

 

Monitoren stikstof

Een van de doelstellingen van Natura 2000 is: het verminderen van stikstof. De Waddenzee is een stikstofgevoelig gebied. Bij herstructurering of uitbreiding van de havenbedrijvigheid is er een kans dat er stikstof vrij komt.

 

De huidige gemiddelde concentraties van de stikstofoxiden in het Harlingse havengebied vallen ruim binnen de geldende grenswaarden. Wegens de schoner wordende technologieën en toepassing van zuinige en schone motoren zal de concentratie van stikstofdioxide en fijnstof in de haven waarschijnlijk dalen en bijvoorbeeld de luchtkwaliteit verder verbeteren.

 

Daarnaast toont onderzoek dat binnen de periode 2014-2020 er in de regio de Waddenzee en Vlieland voldoende depositieruimte beschikbaar is voor economische ontwikkelingen tot 2020. Port of Harlingen tracht bij herontwikkelingen en nieuwe gronduitgiften in het Harlingse havengebied rekening te houden met de beschikbare depositieruimte. De stikstofdepositie wordt bij specifieke havenontwikkelingen opnieuw berekend.

Trilateral Waddensea Conference

Harlingen is niet de enige haven gelegen aan de Waddenzee. Om de samenwerking te bevorderen en de bescherming van de Waddenzee te waarborgen, hebben de Duitse, Deense en Nederlandse Waddenzeehavens de handen ineen geslagen in het collectief: Waddensea Port Initiative.

 

De gelieerde havens binnen dit collectief zien zichzelf als partners in het beschermen van de toegevoegde waarde van de Waddenzee. Tijdens de jaarlijkse ‘Trilateral Wadden Seaport Conference’ nodigen zij stakeholders en partners uit om ‘best practices’ te delen en bewustzijn te verhogen van de mogelijkheden van een economische en duurzame groei met de Waddenzee.

 

Letter of Intent getekend en aangeboden

Tijdens de ‘Trilateral Wadden Seaport Conference’ van 2017 tekenden de Waddenzeehavens een ‘Letter of Intent’ over de omgang met het werelderfgoed. Deze LOI werd aangeboden aan de 13de Trilaterale Waddenzee regeringsconferentie. Dit is een vier jaarlijkse regeringsverklaring van “natuurministers” uit Denemarken, Duitsland en Nederland, waarin wordt teruggekeken op wat de afgelopen vier jaar onder Nederlands voorzitterschap is bereikt. In de regeringsverklaring maken de regeringen ook afspraken voor de komende vier jaar.

Pact van Marrum

Mei 2018 ondertekenden de Waddenzeehavens en de Coalitie Wadden Natuurlijk (CWN) het Pact van Marrum. En in oktober 2018 hadden wij de eer het Pact officieel aan te bieden aan de minister van Infrastructuur en Waterstaat, Cora van Nieuwenhuizen.

 

In het Pact van Marrum zijn concrete afspraken gemaakt over de ontwikkeling van de Waddenzeehavens de komende jaren op economisch en ecologisch vlak. Zo moet havenontwikkeling hand in hand gaan met de bescherming van de Waddenzee.

 

Minister positief over het pact

Na de aanbieding en een toelichting van CWN en de Waddenzeehavens op de verschillende onderdelen van het Pact, reageerde de minister. “Integraliteit is van groot belang en deze samenwerking is een inspirerend voorbeeld. Ik ben dan ook erg blij dat er positieve geluiden zijn over de samenwerking in de regio. Het Pact heeft een positieve rol in de Gebiedsagenda,”, aldus Minister Van Nieuwenhuizen.

 

De volledige delegatie bestond uit Paul Pot (directeur Port of Harlingen), Arjen Bosch (Raad van Advies Waddenzeehavens), Arjen Kok (Provinciaal Ambassadeur Natuurmonumenten) , Marco Glastra (directeur Het Groninger Landschap) en Sonja van der Graaf (Coördinator CWN). De minister werd vergezeld door Erica Slump (hoofdingenieur-directeur bij Rijkswaterstaat Noord-Nederland).

 

CWN is een samenwerkingsverband van de Waddenvereniging, Vogelbescherming Nederland, Landschap Noord-Holland, It Fryske Gea, Stichting Het Groninger Landschap, Stichting WAD en Vereniging Natuurmonumenten.

EcoPorts haven

Port of Harlingen is EcoPorts-gecertificeerd. Ecoports is een wereldwijd keurmerk voor duurzame havens. De EcoPorts-certificaten worden verstrekt door European Sea Ports Organisation (ESPO) aan havens die de milieuwetgeving onder controle hebben en die iedere twee jaar stappen zetten om de impact van de haven op de omgeving te verkleinen. De ESPO toets de vooruitgang conform de Port Environmental Review System (PERS).